3 KỸ NĂNG QUAN TRỌNG NHẤT BẠN CẦN CÓ TRONG NĂM 2019

Nếu bạn muốn năm 2019 tốt hơn nhiều lần năm 2018 thì bạn tìm đúng bài cần đọc rồi. Để trở thành người mà bạn mơ ước, bạn cần có một số thay đổi. Sự thay đổi thường không diễn ra trong một đêm và cũng không có con đường tắt nào dẫn đến thành công cả. Nhưng nếu bạn có bộ công cụ đúng, tư duy đúng, thì bạn hoàn toàn có thể biến năm 2019 thành một năm đáng nhớ.

Kỹ năng 1: Học cách học

Thời gian của chúng ta là hữu hạn. Nếu bạn học càng nhanh thì bạn càng dễ thành công. Những kỹ năng mới làm phong phú thêm chất lượng cuộc sống của bạn. Nhưng “học cách học” lại không phải là một kỹ năng được dạy ở trong trường.

Cách thức “học cách học”: Thông thường, khi bạn làm điều gì đó 10,000 giờ thì bạn sẽ trở nên xuất sắc trong lĩnh vực đó. Nhưng trong thực tế, bạn chỉ cần khoảng 20 giờ luyện tập để học một kỹ năng mới. Yếu tố then chốt là bạn cần tập trung một khoảng thời gian nhất định để thực hành và duy trì liên tục kỹ năng mới. Giữ cho tâm trí thư giãn và yên tĩnh cũng là một yếu tố quan trọng để tiềm thức của bạn hỗ trợ quá trình này. Một số cách thức giữ cho tâm trí được thư giãn bạn có thể làm như: thiền, hít thở sâu, hòa mình vào thiên nhiên,..

Bạn có biết? Bạn học càng nhiều, bạn càng dễ làm chủ các kỹ năng mới khác, kể cả những kỹ năng không liên quan.

Kỹ năng 2: Chấp nhận và thích nghi với sự thay đổi

Việc thích nghi với sự thay đổi không ngừng luôn là chiếc chìa khóa quan trọng mở ra mọi cánh cửa.

Cách làm: Trở thành người tích cực bằng cách xóa bỏ mọi điều tiêu cực, bao gồm cả những từ ngữ tiêu cực mà chúng ta thường sử dụng hàng ngày. Điều này sẽ giúp chúng ta cởi mở và dễ dàng chấp nhận sự thay đổi hơn. Hãy tò mò về mọi thứ xung quanh mình, hãy hỏi nhiều hơn để có nhiều câu trả lời thú vị hơn. Khi có một tâm trí luôn tò mò và có nhiều câu hỏi, bạn sẽ thoải mái chấp nhận và thích nghi với sự thay đổi.

Bạn có biết? Khi làm những việc ở ngoài vùng thoải mái của bản thân một lần/tuần sẽ tạo cơ hội cho bạn tăng sự hiểu biết và khả năng thích nghi. Tương tự như vậy, đi du lịch nhiều nơi với các nền văn hóa khác nhau trên thế giới sẽ cho bạn những trải nghiệm mới, thách thức sự hiểu biết trước đây của bạn và buộc bạn phải thích nghi với nó.

Kỹ năng 3: Tự chủ nhận thức của bản thân

Tự chủ nhận thức của bản thân có nghĩa là bạn biết rõ tính cách, những điểm mạnh, điểm yếu, suy nghĩ, niềm tin, cảm xúc và động lực của chính mình. Nếu bạn không biết hiện tại mình là ai hay mình đang ở mức độ nào thì rất khó để tạo ra những bước ngoặt thay đổi.

Để học kỹ năng này: Hãy quan sát bản thân một cách khách quan, suy nghĩ về bạn của năm 2018. Bạn đã đạt được gì? Bạn cần cải thiện điều gì? Hãy cân nhắc cả 2 hướng chủ quan và khách quan. Sau đó, bạn hãy viết xuống thật cụ thể những mục tiêu bạn muốn đạt được trong năm 2019.

Bạn có biết? Nếu bạn chật vật để quan sát bản thân một cách khách quan, thì những bài kiểm tra về tính cách và tinh thần sẽ giúp bạn rất nhiều trong việc xác định những đặc điểm mình sở hữu.

GS. TONY BUZAN VÀ NHỮNG CUỐN SÁCH KINH ĐIỂN

Anthony Tony Peter Buzan (sinh năm 1942) tại Luân Đôn (Anh) là một tác giả, nhà tâm lý và là cha đẻ của phương pháp Sơ đồ Tư duy (Mindmap). Ông hiện là tác giả của 92 đầu sách, được dịch ra trên 30 thứ tiếng, xuất bản trên 125 quốc gia.

Tony Buzan là cố vấn cho một số tổ chức chính phủ và các công ty đa quốc gia hàng đầu thế giới, là giảng viên thường xuyên của các trường đại học Oxford, Cambridge… Là một nhân vật truyền thông toàn cầu, ông đã xuất hiện trên 100 giờ ở các chương trình truyền hình, trên 1000 giờ ở các chương trình truyền thanh trong nước và trên thế giới với hơn 3 tỉ khán giả.

Và không chỉ nổi tiếng là một tác giả, diễn giả hàng đầu thế giới về não bộ và phương pháp học, cha đẻ của kỹ thuật Mindmap, ông còn được biết đến là biên tập viên của tạp chí Mensa, cố vấn cho chính phủ của Anh, Tây Ban Nha, Singapore, Mexico,…, một huấn luyện viên của Olympic, một vận động viên tài năng, một nhà thơ được nhận giải thưởng thi ca.

Những tác phẩm để đời

Tony Buzan được thế giới biết đến rộng rãi bởi những nghiên cứu vĩ đại của ông về hoạt động của bộ não mà nổi tiếng nhất phải kể đến phương pháp Sơ đồ Tư duy. Theo triết lý của Tony Buzan thì Sơ đồ Tư duy được hiểu là một cách mở ra sức mạnh tư duy, tạo ra những đột phá trong suy nghĩ. Tony Buzan nghiên cứu chuyên sâu về bộ não, trí nhớ tìm ra quy luật khi xây dựng sơ đồ gồm nhiều nhánh, giúp bộ não ghi chép các sự kiện một cách có hệ thống. Ở Việt Nam, hiện đã có những quyển sách dịch từ công trình của ông được xuất bản là Sơ đồ tư duy, Làm chủ trí nhớ của bạn, Sử dụng trí tuệ của bạn,...

Bộ não tí hon – Cách cha mẹ thông minh nuôi dạy những đứa trẻ thông minh

Bộ não tí hon là một món quà tuyệt vời mà Tony Buzan dành tặng cho tất cả những bé thông minh trong tương lai. Cuốn sách mở ra một thế giới màu sắc, thú vị và độc đáo đến mức không tưởng về bộ não của trẻ, chỉ ra khả năng vô hạn của những bộ não thiên tài. Bộ não tí hon gồm 2 tập.

Tập 1, Cái nôi của thiên tài, sẽ giúp chúng ta nhận ra chức năng tuyệt vời của bộ não con người, các loại hình trí thông minh và những kỹ năng trí tuệ quan trọng như ghi nhớsáng tạo, sơ đồ tư duy,… những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ.

Tập 2, Thay đổi thế giới, đề cập đến những vấn đề đang gây tranh cãi trong thời gian gần đây về sự phát triểnvà hành vi của trẻ.

Bộ não tí hon là một bài học quý báu cho những bậc làm cha làm mẹ, cuốn sách chứa đựng những bài học hết sức bổ ích và lý thú. Cuốn sách dạy cho những đứa trẻ cách tư duy nhạy bén, dạy cho những bậc cha mẹ cách cư xử và nuôi dạy con cái, khai mở trí óc ta bằng những phương pháp trí tuệ tuyệt vời.

3 LỢI ÍCH “VÀNG” CỦA SƠ ĐỒ TƯ DUY ĐỐI VỚI HỌC SINH

Sơ đồ Tư duy (Mind Map) được mệnh danh “công cụ vạn năng cho bộ não” là phương pháp ghi chú sáng tạo, được hơn 250 triệu người trên thế giới sử dụng và đem lại hiệu quả trong lĩnh vực giáo dục và kinh doanh. 

Lợi ích của Sơ đồ Tư duy

Ứng dụng triệt để trí nhớ siêu đẳng: sơ đồ tư duy tận dụng những từ khóa và hình ảnh sáng tạo, khiến một khối lượng kiến thức “vĩ mô” nhanh chóng trở thành “vi mô”, cô đọng trong một trang giấy nhưng vẫn lưu giữ toàn bộ thông tin quan trọng. Đối với não bộ, sơ đồ tư duy giống như một bức tranh lớn đầy hình ảnh, màu sắc phong phú hơn là một bài học khô khan, nhàm chán. Từ đó, chỉ trong 30 phút, bé có thể hệ thống toàn bộ kiến thức một cách khoa học, dễ dàng ghi nhớ nhanh và sâu.

Kích thích trí tưởng tượng, óc sáng tạo: sơ đồ tư duy dùng nhiều màu sắc khiến trẻ vận dụng trí tưởng tượng sáng tạo phong phú của mình. Đồng thời, nó giúp trẻ tạo ra bức tranh hình ảnh và màu sắc sinh động mang tính lý luận, có sự liên kết chặt chẽ. Từ đó, bé sẽ tăng hứng thú học, khả năng tập trung, loại bỏ cách diễn đạt lủng củng, nhớ trước quên sau.

Tăng cường chức năng 2 bán cầu não: sơ đồ tư duy giúp trẻ tận dụng các chức năng của não trái lẫn não phải khi học, tăng công suất toàn bộ sức mạnh của cả bộ não. Nếu vận dụng đúng cách, nó sẽ hoàn toàn giải phóng những năng lực tiềm ẩn, trẻ sẽ sáng tạo hơn, thông minh hơn.

Ứng dụng và triển khai thành công từ nhiều thập kỷ, sơ đồ tư duy trở thành công cụ “vàng” giúp trẻ em học tập hiệu quả và phát huy sức sáng tạo. Khóa học tại Trung tâm GiBi Academy áp dụng bộ 3 công cụ: sơ đồ tư duy, siêu trí nhớ, đọc nhanh giúp trẻ học tập hứng thú và nhanh chóng đạt đến khả năng tiếp thu bài học một cách dễ dàng.

CÁC KỸ THUẬT HỌC TẬP LẠC HẬU

Một lý do quan trọng dẫn đến kết quả học tập kém là do chúng ta đang sử dụng các kỹ thuật học tập lạc hậu trong khi lượng thông tin mà chúng ta muốn học sinh phải học thì quá nhiều.

Trong giáo dục truyền thống, thông tin được cung cấp hoặc “được dạy” theo các lĩnh vực kiến thức khác nhau và vây quanh người học. Các mũi tên đi từ hướng môn học đến người học. Người học đơn thuần được cung cấp thông tin và có bổn phận tiếp thu, học và nhớ càng nhiều càng tốt.

Chúng ta đã “bao vây” người học bằng một mớ bòng bong các lĩnh vực khác nhau, đòi hỏi người học phải học, nhớ và hiểu hàng loạt môn đáng sợ dưới những tên gọi như Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Triết học, Lịch sử, Địa lý, Anh văn,…

Như trong hình trên, chúng ta đang chú trọng quá mức đến lượng thông tin ở đa lĩnh vực. Chúng ta cũng quá xem trọng đến việc yêu cầu người học theo các mẫu có trước hoặc những mô hình được ấn định sẵn như bài thi hoặc các bài tự luận trang trọng.

Trong các hình thức học mới, những trọng tâm trước đây được đảo ngược. Thay vì dạy người học các vấn đề khác nhau, trước tiên chúng ta dạy họ về chính bản thân họ – kỹ thuật học tập, tư duy, nhớ lại, sáng tạo, giải quyết vấn đề, …

Dĩ nhiên, không thể đạt được hiệu quả nếu áp dụng các phương pháp trên cho tất cả sách học. Ai cũng biết việc học Văn và Toán hoàn toàn khác nhau. Muốn học đúng cách, chúng ta cần có kỹ thuật học tập phù hợp, không thể áp đặt cùng một phương pháp cho tất cả các tài liệu.

Thay vì dội bom người học bằng sách vở, công thức và bài thi, chúng ta nên chú trọng đến việc hướng dẫn cách học hiệu quả nhất. Chúng ta phải chủ động tìm hiểu cách hoạt động của mắt khi đọc, cách chúng ta nhớ, tư duy, sắp xếp ghi chú, giải quyết vấn đề… Nói chung là cách chúng ta tận dụng các khả năng của mình trong bất kỳ ngành học nào.

7 NGUYÊN TẮC CƠ BẢN ĐỂ TẠO LẬP SƠ ĐỒ TƯ DUY

Sơ đồ Tư duy chắc hẳn đã không còn xa lạ với nhiều bạn học sinh Việt Nam. Tuy nhiên, để có một Sơ đồ Tư duy chuẩn quy tắc và phát huy được hiệu quả cao thì các bạn học sinh cũng cần nắm vững các nguyên tắc cơ bản của phương pháp vạn năng này.

Bắt đầu từ trung tâm của một tờ giấy trắng và kéo sang một bên

Tại sao?
Bởi vì bắt đầu từ trung tâm cho bộ não của bạn, sự tự do để trải rộng một cách chủ động và để thể hiện phóng khoáng hơn, tự nhiên hơn.

Dùng một HÌNH ẢNH hay BỨC TRANH cho ý tưởng trung tâm của bạn.

Tại sao?
Do một hình ảnh có giá trị tương đương cả nghìn từ và giúp bạn sử dụng trí tưởng tượng của mình. Một hình ảnh trung tâm thú vị hơn, giúp bạn tập trung vào những điểm quan trọng và làm bộ não của bạn phấn chấn hơn.

 Luôn sử dụng MÀU SẮC

Tại sao?
Bởi vì màu sắc cũng có tác dụng kích thích não như hình ảnh. Màu sắc mang đến cho Sơ đồ Tư duynhững rung động cộng hưởng, mang lại sức sống và năng lượng vô tận cho tư duy sáng tạo và nó cũng thật vui mắt.

Nối các NHÁNH CHÍNH tới HÌNH ẢNH trung tâm, và nối các nhánh cấp hai, cấp ba với nhánh cấp một và cấp hai, v.v…

Tại sao?
Bởi vì, như bạn đã biết, bộ não của bạn làm việc bằng sự liên tưởng. Nếu bạn nối các nhánh lại với nhau, bạn sẽ hiểu và nhớ nhiều thứ dễ dàng hơn rất nhiều. Sự kết nối các nhánh chính cũng tạo nên hay thiết lập cấu trúc nền tảng cho những suy nghĩ của bạn. Không có kết nối trong Sơ đồ Tư duy của bạn, thì mọi thứ (đặc biệt là trí nhớ và kiến thức của bạn) sẽ rời rạc.

 Vẽ nhiều nhánh CONG hơn đường thẳng.

Tại sao?
Vì chẳng có gì mang lại sự buồn tẻ cho não hơn các đường thẳng. Giống như các nhánh cây, các đường cong có tổ chức sẽ lôi cuốn và thu hút được sự chú ý của mắt hơn rất nhiều.

Sử dụng MỘT TỪ KHÓA TRONG MỖI DÒNG

Tại sao?
Bởi các từ khóa mang lại cho Sơ đồ Tư duy của bạn nhiều sức mạnh và khả năng linh hoạt cao. Khi bạn sử dụng những từ khóa riêng lẻ, mỗi từ khóa đều không bị ràng buộc, do vậy nó có khả năng khơi dậy các ý tưởng mới, các suy nghĩ mới. Các cụm từ hoặc các câu đều mang lại tác động tiêu cực.

Dùng những HÌNH ẢNH xuyên suốt.

Tại sao?
Bởi vì giống như hình ảnh trung tâm, mỗi hình ảnh cũng có giá trị của một ngàn từ. Vì vậy, nếu bạn chỉ có mười hình ảnh trong Sơ đồ Tư duy của mình thì nó đã ngang bằng với mười nghìn từ của những lời chú thích.

NHỮNG ĐIỀU CẦN TRÁNH KHI LẬP SƠ ĐỒ TƯ DUY

Lập Sơ đồ Tư duy là phương pháp cách mạng nhằm tận dụng các nguồn tài nguyên vô tận của bộ não. Nhưng để tạo lập một Sơ đồ Tư duy chuẩn xác cần tránh các vấn đề dưới đây.

Tạo ra những Sơ đồ Tư duy không thật sự là Sơ đồ Tư duy

Hãy xem các hình thù co cụm dưới đây. Chúng là những Sơ đồ Tư duy ban đầu của những người chưa nắm vững kỹ thuật cơ bản.

Thoạt nhìn, chúng trông cũng không đến nỗi tệ, nhưng kỳ thực, các hình trên không tuân theo nguyên tắc cơ bản của Tư duy Mở rộng. Mỗi ý tưởng đều rời rạc, phân cách với các ý khác. Giữa các nhánh không có sự kết nối linh hoạt và không kích thích não lóe lên ý tưởng mới.

Hãy so sánh với một bản phác thảo Sơ đồ Tư duy tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc cơ bản:

Sử dụng cụm từ thay vì từ đơn

Hãy xem ba hình ảnh dưới đây để hiểu tại sao cụm từ không phát huy tác dụng trong Sơ đồ Tư duy hay trong cách tư duy sáng tỏ.

Phiên bản thứ nhất không hiệu quả vì cả ba từ cùng nằm trên một đường liên kết, do đó, tại từ “buồn” không có chỗ trống.

Phiên bản thứ hai khá hơn nhờ việc tách cụm từ thành từng bộ phận, nhờ vậy có thể tự do liên tưởng với mỗi từ. Tuy nhiên, phương pháp dùng từ đơn thuần nghĩa là tác động chủ yếu vào bán cầu não trái chỉ hạn chế khả năng sáng tạo của não đối với từ. Ta cũng không xác định được từ nào là khái niệm chủ đạo.

Phiên bản thứ ba tuân thủ các nguyên tắc của Sơ đồ Tư duy. Hình vẽ lúc này không chỉ toàn màu sắc tiêu cực.

Băn khoăn khi tạo ra một Sơ đồ Tư duy “lộn xộn” và nảy sinh tâm lý tiêu cực

Một Sơ đồ Tư duy dù “lộn xộn” đến mấy vẫn chứa nhiều thông tin giá trị hơn trường hợp bạn ghi tất tần tật ra giấy. Sau khi nghe giảng, bạn hãy dùng mũi tên, ký hiệu, làm nổi, hình ảnh để tạo ra một Sơ đồ Tư duy hữu dụng.